Ι.Δασκαλάκης: Ο Ερντογάν θα διακινδυνεύσει τη ρήξη με τις ΗΠΑ προχωρώντας στην προμήθεια των S-400

Ι.Δασκαλάκης: Ο Ερντογάν θα διακινδυνεύσει τη ρήξη με τις ΗΠΑ προχωρώντας στην προμήθεια των S-400

η Τουρκία έχει αποδείξει ότι παρά τις δυσκολίες, προβλήματα, πισωγυρίσματα, διαθέτει τις ικανότητες, βούληση και παράγοντες ισχύος να κινηθεί προς την κατεύθυνση ανέλιξης σε περιφερειακή δύναμη παγκοσμίου βεληνεκούς

Συνέντευξη στο Χρ. Καρδαμπίκη

Σε μια εφ’ όλης της ύλης συνέντευξη για τα ελληνοτουρκικά, τα εθνικά θέματα, αλλά και γενικότερα για τις γεωπολιτικές εξελίξεις στης ευρύτερη περιοχή μας ο υποστράτηγος ε.α. Ιπποκράτης Δασκαλάκης εξηγεί πώς εξιλίσσοται η κατάσταση μετά τη Συμφωνία των Πρεσπών και την προσέγγιση Ρωσίας-Τουρκίας.

Ο κ. Δασκαλάκης εκτιμά πώς η Τουρκία διαθέτει τις ικανότητες να κινηθεί προς την κατεύθυνση ανέλιξης σε περιφερειακή δύναμη παγκοσμίου βεληνεκούς, πως θα επιλέξει τους S-400 έναντι τις βελτίωσης των σχέσεών της με τις ΗΠΑ και τη Δύση ενώ δεν βλέπει λόγο ώστε η Τουρκία να μειώσει τον αριθμό και ένταση των προκλήσεων.

IReport: Πώς αξιολογείτε την επίσκεψη Τσίπρα στην Τουρκία; Ποια οφέλη αποκόμισε η Ελλάδα από αυτή;

Ιπποκράτης Δασκαλάκης: Ουδείς περίμενε να έχουμε απτά αποτελέσματα από τη συγκεκριμένη συνάντηση των 2 ηγετών χωρίς αυτό να σημαίνει ότι δεν θα πρέπει να διεξάγονται παρόμοιες συναντήσεις. Φυσικά η σωστή προετοιμασία είναι σημαντική για να αποφευχθεί ο κίνδυνος μιας αποτυχημένης συνάντησης, είτε λόγω πλήρους αντίθεσης των δύο πλευρών, είτε λόγω αρνητικής εξέλιξης των συζητήσεων σε βάρος του ενός μέρους. Ενίοτε οι συναντήσεις αυτές αποσκοπούν στην ενίσχυση της προβολής των ηγεσιών στο εσωτερικό των χωρών αλλά αντίστοιχα και στη διεθνή κοινότητα ως απόδειξη της καλής διάθεσης για εξεύρεση αμοιβαίων λύσεων. Στη δική μας περίπτωση σίγουρα ισχύουν οι παραπάνω λόγοι ενώ υπάρχει και η ελληνική επιθυμία για αποκλιμάκωση της έντασης σε Αιγαίο και Ανατολική Μεσόγειο για ευνόητους λόγους. Δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι η Ελλάδα είναι υπέρμαχος του status quo και έχει υιοθετήσει μια στρατηγική αποφυγής έντασης με την αμφισβητούμενη ελπίδα ότι μακροπρόθεσμα ο χρόνος δουλεύει υπέρ αυτής. Επιπλέον, η αξιολόγηση των αποτελεσμάτων οποιασδήποτε συνάντησης δεν μπορεί να πραγματοποιηθεί αμέσως μετά τη λήξη της αλλά με την παρέλευση ικανού χρονικού διαστήματος οπότε και στην πράξη θα έχουν φανεί ορισμένα αποτελέσματα-παρενέργειες.

IReport: Αναμένεται να μειωθεί η τουρκική προκλητικότητα σε Αιγαίο και Κύπρο; Πώς εκτιμάτε ότι θα κινηθούν στο μέλλον;

Ι.Δ.: Ανάλογες συναντήσεις στο παρελθόν δεν επέφεραν μεταβολές στην τουρκική προκλητικότητα σε Αιγαίο και Κύπρο. Σίγουρα υπήρξαν περίοδοι ύφεσης που ακολούθησαν περιόδους έντασης αλλά αυτό ήταν αποτέλεσμα γενικότερων προσανατολισμών της τουρκικής εξωτερικής πολιτικής (συνδυασμός εσωτερικών και εξωτερικών παραγόντων και στοχεύσεων) και όχι αποτέλεσμα μιας συνάντησης. Στη συγκεκριμένη περίοδο δεν βλέπω λόγο ώστε η Τουρκία να μειώσει τον αριθμό και ένταση των προκλήσεων. Αντίθετα, οι εσωτερικές εξελίξεις σε αμφότερες της χώρας και η τουρκική ανησυχία για ελλαδικά κέρδη στην Ανατολική Μεσόγειο θα οδηγήσουν σε αύξηση των προκλήσεων, σε ελεγχόμενα όμως επίπεδα. Η Τουρκία όμως δεν θα διστάσει να καταφύγει -σύντομα- στην πρόκληση της εκτέλεσης γεώτρησης σε διεκδικούμενη από Ελλάδα και Κύπρο υφαλοκρηπίδα οπότε και θα δοκιμαστούν οι δικές μας αντιδράσεις.

IReport: Η Τουρκία συνεχίζει να εξοπλίζεται και δίνει πρόσφατα δίνει έμφαση και στη θαλάσσια υπεροχή επιδιώκοντας να γίνει από περιφερειακή δύναμη παγκοσμίου βεληνεκούς. Η επιδίωξής αυτή μπορεί να επιτευχθεί;

Ι.Δ.: Δυστυχώς η Τουρκία έχει αποδείξει ότι παρά τις δυσκολίες, προβλήματα, πισωγυρίσματα, διαθέτει τις ικανότητες, βούληση και παράγοντες ισχύος να κινηθεί προς την κατεύθυνση ανέλιξης σε περιφερειακή δύναμη παγκοσμίου βεληνεκούς. Το γεγονός αυτό φαίνεται ότι αντιλαμβάνονται οι μεγάλες δυνάμεις και προσπαθούν -παρά τις δηλώσεις τους αλλά και την καιροσκοπική πολιτική της Άγκυρας- να διατηρούν ανοικτούς διαύλους επικοινωνίας και στενές σχέσεις, αποσκοπώντας κυρίως σε οικονομικά οφέλη αλλά και τη συνεργασία σε πλήθος ζητημάτων.

IReport: Θα πάρει τελικά και τους S-400 και τα F-35;

Ι.Δ.:  Η Τουρκία θα κληθεί σύντομα- μάλλον μέχρι το καλοκαίρι- να λάβει τη σημαντική απόφαση της προμήθειας των S-400. Σε περίπτωση υλοποίησης της προμήθειας, η Προεδρία Trump θα κληθεί να εφαρμόσει τις διακηρύξεις της ωθώντας σε πρωτόγνωρο συγκρουσιακό επίπεδο τις σχέσεις Ουάσιγκτον-Άγκυρας. Αμφότερες οι χώρες έχουν προχωρήσει σε υψηλής δεσμεύσεις διακηρύξεις και δεν μπορούν εύκολα να υποχωρήσουν χωρίς να πληγεί η αξιοπιστία τους. Βέβαια, αμφότερες οι ηγεσίες τους, έχουν αποδείξει ότι διαθέτουν την απαιτούμενο πολιτικό αμοραλισμό και αντίστοιχες πολιτικές ικανότητες για να πραγματοποιήσουν μια ριζική ανατροπή των θέσεων τους. Προσωπική μου εκτίμηση είναι ότι ο Ερντογκάν θα διακινδυνεύσει τη ρήξη με τις ΗΠΑ προχωρώντας στην προμήθεια-εγκατάσταση των S-400 προσφέροντας ανεπαρκή για τους αμερικανούς ανταλλάγματα.

IReport: Η τουρκική πολεμική βιομηχανία έχει γίνει σημαντικό κλάδος της εξαγωγικής οικονομίας της χώρας καθώς κατασκευάζει από τυφέκια μέχρι UAV και αεροπλανοφόρα. Αντίθετα η ελληνική αμυντική βιομηχανία έχει σηκώσει το βάρος της οικονομικής κρίσης. Μπορεί η Ελλάδα να δώσει ώθηση στον κλάδο αυτό της οικονομίας ώστε να συμμετέχει και στις ελληνικές εξαγωγές;

Ι.Δ.: Η οικονομική κατάσταση της Ελλάδος, το μέγεθος της ελληνικής αμυντικής αγοράς, οι μνηνονιακές δεσμεύσεις αλλά και οι αμφιλεγόμενοι ευρωπαϊκοί κανονισμοί ανταγωνισμού που λειτουργούν υπέρ των μεγάλων εταιρειών των ισχυρών κρατών, δημιουργούν σημαντικές δυσκολίες στην ανάπτυξη της ελληνικής αμυντικής βιομηχανίας. Κύριο όμως εμπόδιο είναι η απουσία μιας συγκροτημένης μακροχρόνιας, ρεαλιστικής και συνεκτικής αμυντικής πολιτικής από το ελληνικό κράτος. Αδιάψευστο παράδειγμα η έλλειψη εδώ και 10 σχεδόν χρόνια ενός καθαρού και λειτουργικού νομοθετικού πλαισίου διεξαγωγής αμυντικών προμηθειών. Επίσης τρανό παράδειγμα έλλειψης προγραμματισμού, οι εσπευσμένες ενέργειες για άμεση αγορά κύριων οπλικών συστημάτων υπό συνθήκες πίεσης (πχ 2 φρεγατών) αντί της εξέτασης και προώθησης ενός μακροχρόνιου προγράμματος που θα προβλέπει τη σε βάθος χρόνου (τουλάχιστον 3 δεκαετίες), συνεχή ανανέωση-εκσυγχρονισμό με σύγχρονα κύρια οπλικά συστήματα, σε ικανούς αριθμούς για υποστήριξη της άμυνας αλλά και για την επιβίωση της αμυντικής βιομηχανίας. Όλες οι παραπάνω δυσλειτουργίες και προβλήματα οδηγούν στην επιδίωξη της ελληνικής συμμετοχής σε επιλεγμένα πολυεθνικά αμυντικά προγράμματα ώστε να ξεπεραστούν τα δομικά προβλήματα και παθογένειες της ελληνικής αμυντικής βιομηχανίας και να εξασφαλιστεί η σε βάθος χρόνου υποστήριξη των συστημάτων, η αναβάθμιση των τεχνολογικών ικανοτήτων και υποδομής της χώρας και η εκμετάλλευση των οικονομιών κλίμακος. Θέλω να ελπίζω ότι η Μόνιμη Διαρθρωμένη Συνεργασία (PESCO) θα δημιουργήσει σταδιακά τις προϋποθέσεις και ευκαιρίες για μια επωφελή για τη χώρα μας αφετηρία στον τομέα αυτό.

IReport: Πώς αξιολογείτε την κατάσταση στα Βαλκάνια μετά την ψήφιση της Συμφωνίας των Πρεσπών και την κύρωση του πρωτοκόλλου για την ένταξη στων Σκοπίων στο ΝΑΤΟ;

Ι.Δ.: Η Συμφωνία των Πρεσπών διαθέτει πολλά αρνητικά σημεία αλλά αποτελεί μια πραγματικότητα πάνω στην οποία οφείλουμε να κινηθούμε για να επιτύχουμε τα καλύτερα δυνατά αποτελέσματα στο μέλλον. Διακρίνω και στην περίπτωση των Σκοπίων (βλέπετε όλοι μας αδυνατούμε ακόμη να χρησιμοποιήσουμε τον όρο Βόρειο Μακεδονία), την έλλειψη σχεδίου ώστε σε βάθος ικανού χρόνου να καταφέρουμε να προσελκύσουμε τη χώρα αυτή και να την καταστήσουμε ειλικρινή συνεργάτη και πραγματικό σύμμαχο μας. Δεν είναι εύκολο καθώς υπάρχει μια μακροχρόνια εχθρική προδιάθεση σε μέρος του πληθυσμού και φυσικά διάφορες άλλες χώρες προσπαθούν να αυξήσουν τα δικά τους ερείσματα. Εκτιμώ ότι τα επόμενα 2-3 χρόνια θα ακούσουμε και ακρότητες από τη μεριά των γειτόνων μας. Με τη σωστή και σταθερή όμως πολιτική μας και σε βάθος χρόνου, αν εκμεταλλευθούμε σωστά τα πολυάριθμα ερείσματα μας, θα κατορθώσουμε να καταστούμε η «ευνοούμενη» σύμμαχος και φίλη του κάποτε ακατανόμαστου αυτού κράτους.

IReport: Αλλάζουν με την ένταξή των Σκοπίων οι συσχετισμοί στην ευρύτερη περιοχή;

Ι.Δ.: Ας μη περιμένουμε ριζικές αλλαγές και ας οπλιστούμε με υπομονή ώστε σε βάθος χρόνου να προωθήσουμε τις θέσεις και στόχους μας. Η Ελλάδα πρέπει να αποτελέσει όχι απλά την ηγέτιδα δύναμη των Βαλκανίων αλλά το όνειρο όλων των κατοίκων της να σπουδάσουν, επενδύσουν, ταξιδέψουν, νοσηλευτούν, εργαστούν σε αυτήν και να αντιγράψουν τις κρατικές, κοινωνικές και πολιτειακές δομές της. Σίγουρα ο αλβανικός εθνικισμός-αλυτρωτισμός θα συνεχίσει να προκαλεί τριβές, ακόμη όμως και αυτός είναι αντιμετωπίσιμος με τη σωστή εθνική πολιτική και τις πολλαπλές πηγές ισχύος που διαθέτει η Ελλάδα. Το μήνυμα προς τα Τίρανα πρέπει να είναι σταθερό και να αποτελεί μήνυμα πολλαπλής στήριξης της Αλβανίας (ανεξαρτήτως κυβερνήσεως), με τον απαρέγκλιτο όρο της τήρησης ορισμένων σαφώς διατυπωμένων όρων και προϋποθέσεων. Οι καθαρές αυτές προϋποθέσεις -προς όλα τα βαλκανικά κράτη- δεν θα πρέπει να εμποδίζουν την ταυτόχρονη πολύπλευρη «επίθεση» φιλίας, συμπαράστασης και επηρεασμού των λαών αυτών παρά τις αναπόφευκτες και φυσιολογικές μέχρι ενός σημείου εθνοτικές αντιθέσεις και κρατικά συμφέροντα.

IReport: Πιστεύετε ότι η κυβέρνηση του ΣΥΡΙΖΑ θα προλάβει να λύσει και τα υπόλοιπα εθνικά θέματα, με Τουρκία, Αλβανία και το Κυπριακό;

Ι.Δ.: Ευελπιστώ να μη προλάβει με την έννοια ότι μια κυβέρνηση μειοψηφίας, σε αποδρομή, στο τέλος του βίου της και στηριζόμενη σε μια νόμιμη αλλά ευρέως αμφισβητούμενη κοινοβουλευτική πλειοψηφία, δεν έχει την απαραίτητη νομιμοποίηση για παρόμοιες πρωτοβουλίες. Δυστυχώς η κυβέρνηση δεν χειρίστηκε το θέμα του σκοπιανού με την απαιτούμενη υπερκομματική λογική καθώς ενέδωσε σε κομματικές επιδιώξεις (ανάλογες κατηγορίες επισυνάπτω και στην αντιπολίτευση αλλά σε μικρότερο βαθμό). Μια εθνική συσπείρωση στο θέμα του σκοπιανού, ώστε και με μέρος του πολιτικού κόσμου σε μια «προσυμφωνημένη» αδιάλλακτη θέση, ίσως να επέφερε καλύτερα αποτελέσματα στην συμφωνία των Πρεσπών. Ελπίζω η περίπτωση της συμφωνίας των Πρεσπών να αποτελέσει «μάθημα» για όλα τα πολιτικά κόμματα ώστε να υπάρξει καλύτερη πανεθνική συστράτευση στα ακόμη δυσκολότερα εθνικά θέματα που πιεστικά εμφανίζονται στον ορίζοντα.

Report: Τουρκία που έχει δείξει φανερά ότι σκοπεύει να γίνει μεγάλος παίκτης στην Ανατολική Μεσόγειο θα συνεχίσει τις προκλήσεις στην Κύπρο;

Ι.Δ.: Εκτιμώ ότι έχω ήδη απαντήσει θετικά στο ερώτημα σας στις προηγούμενες ερωτήσεις σας.

ΙΠΠΟΚΡΑΤΗΣ ΔΑΣΚΑΛΑΚΗΣ- Υποστράτηγος (εα)
• Πτυχιούχος τμήματος Διεθνών και Ευρωπαϊκών Σπουδών Παντείου Πανεπιστημίου
• Μεταπτυχιακό στις Διεθνείς Σχέσεις και Στρατηγικές Σπουδές στο Πάντειο Πανεπιστήμιο
• Υποψήφιος Διδάκτορας Διεθνών Σχέσεων στο Πάντειο Πανεπιστήμιο
• Διευθυντής Μελετών του Ελληνικού Ινστιτούτου Στρατηγικών Μελετών (ΕΛΙΣΜΕ)
• Συνεργάτης του Ινστιτούτου Διεθνών Σχέσεων (ΙΔΙΣ)
• Διαλέκτης και συνεργάτης στη Σχολή Εθνικής Αμύνης (ΣΕΘΑ)

Πρόσφατα Άρθρα

Leave a Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked with *

Cancel reply

Απόψεις

Αρθρογράφοι

Εξοπλισμοί

Βίντεο